Məqalalar / Muxtəlif məqalalar / FƏRDİ VƏ İCTİMAİ BƏLALARIN SƏBƏBİ NƏDİR?
11.01.07
16:02:58
542
RƏHMAN VƏ RƏHİM ALLAHIN ADI İLƏ
Àdәtәn bәzi müsәlmànlàrı bålә bir suàl düşündürür ki, әgәr biz müsәlmàn vә möminlәr Àllàhın såvimli bәndәlәriyiksә, bәs nә üçün hәyàtdà müõtәlif çәtinliklәrlә üzlәşir vә cürbәcür àcı hàdisәlәrlә qàrşılàşırıq? Görәsәn Àllàh-tààlà, bizә kàfir vә dinsizlәr qәdәr dә nәzәr sàlmır? Àõı nә üçün әksәr dinsizlәr bu dünyàdà firàvànlıqla hәyàt sürür, biz möminlәr isə mәhrumiyyәtlәr içәrisindә yaşayırıq? Görәsәn bütün bunlar Àllàh-tààlànın ədaləti ilə uyğundurmu?...
Bu mühüm suàllàrın càvàbını iõtisàrla qåyd ådirik:
1-Hәr şåydәn öncә qåyd åtmәk làzımdır ki, hәr bir insànın hәyàtdà üzlәşdiyi çәtinliklәr bàşlıcà îlàràq bu üç sәbәbdәn irәli gәlir:
1-Günàhkarlıq;
2-İlàhi mәslәhәt;
3-İlàhi sınàq vә imtàhàn;
İndi isә bu sәbәblәrin hәr biri bàrәdә làzım olan izàhlàrı nәzәrinizә çàtdırırıq:
1-Günàhkarlıq:
Bilmәliyik ki, bu dünyàdà çәkdiyimiz bir çîõ àcılıq vә çәtinliklәrin mühüm sәbәblәrindәn biri işlәtdiyimiz günàhlàrdır. Àllàh-tààlà müqәddәs Quràndà buyurur:
“(Yårin) quru hissәsindә vә dәryàlàrdà insànlàrın işlәtdiyi (günàhlàr ucbàtındàn) fәsàd àşkàr îlmuşdur. Înlàr (hàqq yîlà) qàyıtsınlàr dåyә Àllàh (pis) әmәllәrinin bәzi nәticәlәrini înlàrà dàdızdırmàq istәyir.” (Müqәddәs Quràn, Rum (30) surәsi, àyә-41)
Әgәr hәr bir müsәlmàn şәõs öz әmәllәri bàrәdә bir àz àõtàrış àpàrıb fikirlәşsә, bir çîõ çәtinliklәr vә àcı hàdisәlәrin sәbәbini bàşqà yårdә dåyil, yàlnız özündә îlduğunu görәcәkdir. Bu sәbәb isə əsasən günàhkàrlıq, bàşqà sözlә dåsәk, ilàhi tәqvàyà riàyәt åtmәmәkdәn ibàrәtdir. Çünki “ilàhi tәqvànın fàydàlàrı” bàşlığı àltındà öncə qåyd åtdiyimiz àyәlәr, ilàhi tәqvàyà riàyәt ådәnlәrә işlәrin àsànlàşmàsını, çıõış yîlu, bәrәkәt, ruzinin çîõàlmàsı vә s. bu kimi vә`dәlәr vårir ki, håç bir mö`min şәõs înlàrın dîğruluğunà şәkk-şübhә ilә yànàşà bilmәz.
Bålәliklә әgәr hәyàtdà müәyyәn çәtinliklәr vә àcılıqlàrlà qàrşılàşırıqsà, bunun sәbәbi ilk növbәdә bizim günàhlàrımız vә ilàhi tәqvàyà riàyәt åtmәmәyimizdən irəli gəlir.
2-İlàhi mәslәhәt:
Müqәddәs Qurànà әsàsәn bizim hәyàtdà üzlәşdiyimiz bәzi çәtinliklәr ilàhi mәslәhәtə görədir. Làkin biz insànlàr, hànsı işin bizim õåyrimizә vә hànsı işin bizim ziyànımızà îlduğunu bilmir vә yà dәrk ådә bilmirik. Hәr şåydәn àgàh îlàn vә bizim mәslәhәtimizi bilәn isә yàlnız Àllàh-tààlàdır. Nåcә ki, Quràndà buyurulur:
“... Sizin bәzi şåylәrә qàrşı ikràhınız vàrdır, bir hàldà ki, înlàr sizin õåyrinizәdir. Vә hàbålә bәzi şåylәri såvirsiz, bir hàldà ki, înlàr sizin ziyànınızàdır. Àllàh (hәr şåyi yàõşı) bilir, làkin siz bilmirsiniz.” (Müqәddәs Quràn, Bәqәrә (2) surәsi, àyә-216)
Bålәliklә dә hәyàtdà qàrşılàşdığımız bәzi õîşàgәlmәz hàdisәlәr, bizә õîş gәlmәsә dә ilk növbәdә bizim mәslәhәtimiz üçündür vә bu mәslәhәti hàmıdàn dàhà yàõşı bilәn, bizim әziz õàliqimiz, Àllàh-tààlàdır.
Görkəmli arif və şair Məhəmməd Füzuli (r.ə.) də öz şerində belə demişdir:
Ya Rəbb, bəlayi eşqiylə qıl aşina məni,
Bir dəm bəlayi eşqdən etmə cüda məni
Az etmə inayətini əhli-dərdidən,
Yəni düçar qıl böylə bəlalara mübtəla məni.
3-İlàhi sınàq vә imtàhàn:
Untmàmàlıyıq ki, biz insànlàr, bu dünyàyà imtàhàn vә sınàqdàn kåçmәk üçün gәlmişik. İstәr müqәddәs Qur`àn àyәlәrinә, istәrsә dә hәdislәrә nәzәr sàldıqdà görürük ki, “ilàhi sınàq vә imtàhàn” bàrәsindә gåniş söhbәt açılmışdır. Îdur ki, bu bàrәdә bir nåçә Quràn àyәsini vә hàbålә hәdisləri qåyd åtmәyi dàhà mәqsәdә uyğun håsàb ådirik:
1- Müqәddәs Quràn, İnsàn (76) surәsi, 2- ci àyә:
“Hәqiqәtәn biz insànı qàrışıq nütfәdәn yàràtdıq vә înu sınàqdàn kåçiririk. (Ålә bunà görә dә) înu åşidәn vә görәn qәràr vårdik.”
2-Müqәddәs Quràn, Bәqәrә (2) surәsi, 155- ci àyә:
“Biz hökmәn sizi qîrõu, àclıq vә (hàbålә) màl, càn vә måyvәlәrin (məhsulların) àzlığı ilә imtàhànà çәkәcәyik. (Ya Peyğəmbər!) Sәbr ådәnlәrә müjdә vår.”
3-Müqәddәs Quràn, Әnbiyà (21) surәsi, 35- ci àyә:
“Sizi şәrr vә õåyirlә imtàhàn ådirik vә nәhàyәt bizә tәrәf gåri dönәcәksiniz.”
Bu bàrәdә àşàğıdàkılàrı hәdislәri də nümunә îlàràq qåyd ådirik:
Birinci hәdis:
“Hәzrәt imam Sàdiq (ә) nәql ådir ki, bir gün hәzrәt påyğәmbәri (s) bir åvә qînàq dәvәt ådirlәr. Î hәzrәt (s) dәvәt îlunduğu åvә dàõil îlduqdà, görür ki, bir tîyuq divàrın üstündә yumurtàdı vә yumurtà divàrdàn yumurlànà-yumurlànà bir mismàrın üstünә düşdü, làkin sınmàdı. Påyğәmbәr (s) isə bu mәnzәrәni gördükdә, çîõ tәәccüblәndi.
Åv sàhibi dådi: Bu yumurtàyà tәәccüb ådirsiniz? Ànd îlsun sәni påyğәmbәrliyә göndәrәn (Àllàhà) ki, håç vàõt mәn, bir bәlàyà düçàr îlmàmışàm.”
Hәzrәt påyğәmbәr (s) yåmәk yåmәdәn àyàğà qàlõdı vә buyurdu:
“Àllàh-tààlànın bәlà görmәyәn bir kәsә håç bir åhtiyàcı (lütf vә inàyәti) yîõdur.” (Üsuli-kàfi, 3/355/20)
İkinci hәdis:
Hәzrәt imam Sàdiq (ә) buyurur:
“Qırõ gün tàmàm îlàmàmış hәr bir mömin üçün înu qәmgin ådәn vә (sәhvlәrini) õàtırlàdàn bir hàdisә bàş vårir.” (Üsuli-kàfi, 3/353/11)
Üçüncü hәdis:
Hәzrәt imam Sàdiq (ә) buyurmuşdur:
“Әgәr mömin bәndә, müsibәt çәkmәyin sàvàbını bilsәydi, qàyçı ilә tikә-tikә dîğrànmàsını àrzulàyàrdı.” (Üsuli-kàfi, 3/354/15)
Dördüncü hәdis:
Nәql îlunmuş hәdisdә îõuyuruq ki, İmàm Sàdiq (ә) buyurur: “Hәzrәt påyğәmbәr (s) bir gün öz sәhàbәlәrinә buyurdu:
“Zәkàtı vårilmәyәn hәr bir màl, lәnәtlәnmişdir. Hәmçinin qırõ gündә bir dәfә zәkàtı vårilmәyәn bәdәn dә lәnәtlәnmişdir.”
Sәhàbәlәr sîruşdulàr: Åy Àllàhın ålçisi! Màlın zәkàtınının nә îlduğunu bilirik, bәs bәdәnin zәkàtı nәdir?”
Î hәzrәt (s) buyurdu: “(Bәdәnin zәkàtı) îdur ki, bir bәlà görsün.”
Ràvi dåyir ki, påyğәmbәrin (s) bu sözünü åşitdikdә, sәhàbәlәrin rәngi dәyişdi. Påyğәmbәr (s) înlàrın rәnginin dәyişdiyini görüb buyurdu: “Mәqsәdimin nә îlduğunu bidinizmi?”
Înlàr dådilәr: “Åy Àllàhın ålçisi! Xåyr, bilmәdik. Hәzrәt påyğәmbәr (s) buyurdu:
“Bәli, bәzәn insànın müәyyәn bir üzvü yàràlànır, yàõud àyàğı dàşà dәyib, әzilir, yàõud dà àyàğı büdrәyir. Yà õәstәlәnir vә yà bәdәninә tikàn bàtır vә s. bu kimi (cisminin әzàb çәkmәsinә bàis îlàn) hàdisәlәrlә üzlәşir.”
Bu rəvayətə əsasən, Påyğәmbәr (s), sözünün davamında göz qàpàğının àtmàsını dà söylәdi. (Üsuli-kàfi, 3/356-357/26)
Båşinci hәdis:
Hәzrәt imam Bàqir (ә) buyurmuşdur:
“Àllàh tәbàrәk vә tààlà, såvdiyi bәndәsini bәlàyà qәrq ådәr vә bәlà yàğışını înun üzәrinә tökәr. Bu bәndә Înun dәrgàhınà duà åtdikdә isә buyuràr: “Lәbbәyk, åy mәnim bәndәm! Sәnin istәyini bu àn hәyàtà kåçirmәyә qàdirәm, làkin înu tәõirә sàlıràm, çünki înun tә`õirә düşmәsinin sәnә õåyri vàrdır.” (Üsuli-kàfi, 3/352/7)
Àltıncı hәdis:
Hәzrәt imam Sàdiq (ә) buyurur:
“Hәqiqәtәn böyük sàvàblàr, böyük bәlàlàrà (sәbr ådәnlәrә) vårilir vә Àllàh, såvdiyi qövmü (müõtәlif bәlàlàrà) düçàr ådәr.” (Üsuli-kàfi, 3/351/3)
Yåddinci hәdis:
Hәzrәt Әmirәl-möminin imam Əli (ә) buyurur:
“Àllàh sizә bir àsàyiş vårdikdә, înu qәbul ådin (şükür ådin) vә sizi bir bәlàyà düçàr åtdikdә, sәbr ådin. Hәqiqәtәn (õîş) àqibәt pәrhizkàrlàrà mәõsusdur.” (Mizànul-hikmәt, 8/3648/22489)
Sәkkizinci hәdis:
Hәdislәrin birindә bålә îõuyuruq:
“Hәzrәt imam Sàdiqdən (ә) sîruşdulàr ki, bir millətə әzàb nàzil îlduqdà, î millətin möminlәri dә bu әzàbà düçàr îlurmu? Î hәzrәt (ә) bu suàlın càvàbındà buyurdu: “Bәli, àmmà sînràdàn nicàt tàpırlàr.” (Üsuli-kàfi, 3/346/3)
Yuõàrıdà qåyd îlunàn àyә vә hәdislәrdәn bu nәticәyә gәlmәk îlàr ki, pәrhizkàr vә tәqvàlı mömin, håç vàõt ilàhi sınàq vә imtàhànlàrdàn yîrulub, qәmgin îlmàmàlı vә bunlàrın hàmısını ilàhi bir lütf vә inàyәt kimi qәbul åtmәlidir.
Unutmàmàlıyıq ki, hәr bir ilàhi imtàhàn ilә birgә ilàhi bir sàvàb vә hәr bir ilàhi sàvàblà isә Àllàh dәrgàhındà mәqàm ucàlığı vàrdır.
Hәmçinin qåyd åtmәk làzımdır ki, Àllàh-tààlà mömin bәndәlәrini imtàhànà çәkmәklә, håç dә înlàrı kàfirlәr vә àzğınlàr qàrşısındà õàr vә zәlil åtmәk niyyәtindә dåyil, әksinә bu çәtinliklәrin hàmısı bir sırà hikmәt vә mәslәhәtlәr üzrәdir vә înlàrın çîõu bizim üçün gizlidir. Åyni hàldà bu hikmәtlәrin bәzisi bu dünyàdà, bәzisi isә àõirәt àlәmindә bizim üçün àşkàr îlàcàqdır.
Bu hikmәtlәrin biri isә müsәlmànlàrın öz müsәlmànçılıq iddiàlàrındà nә qәdәr dîğru îlduğunu àyırd åtmәk, bålәliklә dә Qiyàmәt günündә hàmı üçün höccәtin tàmàmlànmàsı vә bәhànәlәrin kәsilmәsindәn ibàrәtdir.
Әsàs mәsәlә budur ki, pәrhizkàr bәndә, bu cür bәlàlàr qàrşısındà sәbrli îlub, ilàhi rәhmәtin intizàrındà îlsun. Çünki Àllàh-tààlà, hәr bir çәtinlikdәn sînrà bir àsànlıq vә hәr bir àcılàqdàn sînrà bir şirinlik qәràr vårmişdir. Nåcә ki, Quràni-kәrimdә buyurulur:
“Şübhәsiz (hәr bir) çәtinliklә bir àsànlıq vàrdır. (Bәli) hәqiqәtәn (hәr bir) çәtinliklә bir àsànlıq vàrdır.” (Müqәddәs Quràn, Şәrh (94) surәsi, àyә:5-6)
Bәli, hәr bir zülmәt vә qàrànlıq gåcәdәn sînrà bir işıqlı sübhün îlduğu kimi, hәr bir çәtinlikdәn sînrà da bir àsànlıq vә àsàyiş vàrdır.
2-Bütün bunlàrdàn әlàvә bilmәk làzımdır ki, yàşàdığımız bu dünyà, çәtinliklәr vә müsibәtlәr mәkànıdır. Bu dünyàdà çîõ àz àdàm tàpmàq îlàr ki, ràhàt hәyàt sürsün, àmmà înlàr dà müәyyәn müddәtdәn sînrà cürbәcür çәtinliklәrlә üzlәşirlәr. Unutmàmàlıyıq ki, hәqiqi ràhàtçılıq vә àsàyiş yeri bu dünyà dåyil, əksinə àõirәt àlәmidir. Àllàh-tààlà buyurur ki, yàşàdığımız bu dünyà, yàlnız bir îyun-îyuncàqdır. Hәqiqi hәyàt isә àõirәt àlәmindәdir. Nåcә ki, Quràni-kәrimdә buyurulur:
“Bu dünyà hәyàtı îyun-îyuncàqdàn bàşqà bir şåy dåyil vә əgər bilsəydilər, hәqiqi hәyàt àõirәt àlәmindәdir.” (Müqәddәs Quràn, Әnkәbut (29) surәsi, àyә-64)
Şübhәsiz ki, õәstәlik, qîcàlıq vә nöqsànlàr îlmàyàn yår, hәqiqi yàşàyış yåridir. Bu yår isә müqәddәs Qurànın buyurduğu kimi àõirәt àlәmidir.
Әlbәttә qåyd åtmәk làzımdır ki, bu sözdәn mәqsәd, dünyàdàkı mәsuliyyәtlәrdәn әl çәkib, tәrki-dünyà hàlındà yàşàmàq dåyildir. Çünki müqәddәs dinin göstәrişlәrinә әsàsәn hәr bir müsәlmàn, ictimayi həyat sürüb, özü vә àilәsini tәmin åtmәli vә dünyàdà îlàn müõtәlif nåmәtlәrdәn istifàdә åtmәlidir. Làkin åyni hàldà înlàrà ürәk bàğlàmàmàlıdır.
3-Hәmçinin unutmàmàlıyıq ki, hәqiqi sàvàb yåri bu dünyà dåyil, àõirәt àlәmidir vә bunà görә dә müsәlmànlàr öz sàvàblàrının hàmısını bu dünyàdà àõtàrmàmàlıdırlàr. Әlbәttә bu dünyàdà yàõşı vә yà yàràmàz әmәllәrә görә bir sırà mükàfàtlàr vә yà cәzàlàr vårilir, làkin bunlàr bizim әmәllәrimiz üçün nәzәrdә tutulàn sàvàblàr vә cәzàlàrın hàmısı sayılmır.
Doğru yola tabe olanlara salam olsun.
İLAHİYYAT ELMLƏRİ NAMİZƏDİ İLQAR İSMAYILZADƏ
Êîììåíòàðèè
Ïîñëåäíèå ñòàòüè ðàçäåëà
MƏHƏRRƏM AYI İLƏ BAĞLI MÜRACİƏT
11.01.07
16:02:58
542
BAĞIŞLAYAN VƏ MEHRİBAN ALLAHIN ADI İLƏ
Əziz bacı və qardaşlar! Ey Hüseyn (ə) aşiqləri! Ey Mehdi (ə.f.) müntəzirləri!
Ïîäðîáíåå | â îòäåëüíîì îêíå
Ïîñëåäíèå ñòàòüè ðàçäåëà
KƏRBƏLA XANIMLARININ MÜQAVİMƏTİNƏ BİR BAXIŞ
11.01.07
16:02:58
542
KƏRBƏLA QƏHRƏMANI HƏZRƏT ZEYNƏB (ə)
Zeynəbi hamımız yaxşı tanıyırıq. Qəhrəman, şücaətli, müqavimətli və yorulmaz bir xanımd
Ïîäðîáíåå | â îòäåëüíîì îêíå
Ïîñëåäíèå ñòàòüè ðàçäåëà
Velayet güneşinden
11.01.07
16:02:58
542
İslam ümmeti içinde tefrika yaratmak ancak Müslümanların İslam öğretilerinden uzak kalmaları durumunda gerçekleşebilir ve maalesef son bir kaç asır içinde bu olayın gerçe
Ïîäðîáíåå | â îòäåëüíîì îêíå
Ïîñëåäíèå ñòàòüè ðàçäåëà
BİR ŞƏHİD ANASINDAN İBRƏT DƏRSİ
11.01.07
16:02:58
542
Süraqənin oğlu Harisənin Bədr döyüşündə boğazından bir ox dəydi və qəhrəman bala şəhid oldu. Onun şəhid olmasının xəbəri Mədin<
Ïîäðîáíåå | â îòäåëüíîì îêíå
Ïîñëåäíèå ñòàòüè ðàçäåëà
HƏZRƏT MUHƏMMƏD (S.A.A.V) PEYĞƏMBƏR
11.01.07
16:02:58
542
Həmd olsun, pak və münəzzəh Allaha ki, bəşəriyyətə nicat, aləmlərə rəhmət Muhəmməd (s) və onun pak ailəsini bizlərə rəhbər və nümu
Ïîäðîáíåå | â îòäåëüíîì îêíå
Ïîñëåäíèå ñòàòüè ðàçäåëà
VƏHABİLİK İSLAM DİNİ İÇƏRİSİNDƏ TƏFRİQƏ YARATMAQ VASİTƏSİDİR
11.01.07
16:02:58
542
«Vəhhabilik» dünyada ən çirkin siyasət aparan hegemon dövlətlərin (ABŞ, Böyük Britaniya və s.) yaratdığı və istifadə etdiyi, ifrat və İslamdan uzaq ideologiyaya
Ïîäðîáíåå | â îòäåëüíîì îêíå
Ïîñëåäíèå ñòàòüè ðàçäåëà
ŞƏHİDLİK UCA BİR ZİRVƏDİR
11.01.07
16:02:58
542
Şəhid Mütəhərrinin tarixi xütbəsinin xülasəsi
Ïîäðîáíåå | â îòäåëüíîì îêíå
Ïîñëåäíèå ñòàòüè ðàçäåëà
QƏDİR-XUM BAYRAMININ ƏMƏLLƏRİ
11.01.07
16:02:58
542
Əziz mömin bacı və qardaşlar!
Qədir-Xum bayramınız mübarək!
Qədir-Xum Bayramı münasibəti ilə tövsiyə edilən əməlləri sizlərə təq
Ïîäðîáíåå | â îòäåëüíîì îêíå
Ïîñëåäíèå ñòàòüè ðàçäåëà
HƏZRƏT MƏSUMƏ (ə) HAQQINDA VƏ XANIMIN ZİYARƏTİ HAQQINDA HƏDİSLƏR
11.01.07
16:02:58
542
Xanım Fatimeyi-Məsuməni (s.ə) ziyarət etmək üçün Əhli-beytdən (ə) bir çox hədislər nəql olunmuşdur ki, onların bəzisini nümunə olaraq sizin nəz&
Ïîäðîáíåå | â îòäåëüíîì îêíå
Ïîñëåäíèå ñòàòüè ðàçäåëà
ALLAHIM! BİZLƏRİ RAZILIĞIN OLAN İŞLƏRƏ DOĞRU SÖVQ ET!
11.01.07
16:02:58
542
«Yaşadığımız Zilhiccə ayı, ruhi zənginliyə nail olmaq üçün dinimizin insana təklif etdiyi ən mübarək fürsətlərdəndir, - deyə İçəri
Ïîäðîáíåå | â îòäåëüíîì îêíå